Μετὰ ἀπὸ μία διακοπὴ, ἀπὸ τὸ 2023, ὁπότε δημοσιεύαμε καθημερινῶς ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ ΜΑΣ τῆς ΙΝΔΙΚΤΟΥ, τώρα ἐπανερχόμεθα μὲ τὰ ἄρθρα τοῦ μέλους μας συνταξιούχου Θεολόγου, Συγγραφέως Λάμπρου Σκόντζου διὰ τοὺς τιμωμένους Ἁγίους.
Νὰ εἶναι βοήθειά μας καὶ ὁ Θεὸς νὰ τὸν ἔχει πάντοτε καλά διὰ νά ἐργάζεται συνεχῶς καὶ ἀκαταπαύστως εἰς τὸν ἀμπελῶνα τοῦ Κυρίου, καθότι ὁ θερισμὸς εἶναι τεράστιος οἱ δὲ ἰδανικοὶ ἐργάται τοῦ Εὐαγγελίου ἐλάχιστοι!
«ΙΔΕ ΥΓΙΗΣ ΓΕΓΟΝΑΣ, ΜΗΚΕΤΙ ΑΜΑΡΤΑΝΕ»
(Θεολογικό σχόλιο στην Κυριακή του Παραλύτου)
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
Η τέταρτη Κυριακή από του Πάσχα είναι αφιερωμένη στο μεγάλο θαύμα της θεραπείας του παραλύτου από τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Ένα δυστυχισμένος άνθρωπος κείτονταν παράλυτος και απόλυτα εγκαταλειμμένος σε μια από τις πέντε στοές της φημισμένης δεξαμενής Βηθεσδά στην Ιερουσαλήμ, επί τριάντα οχτώ χρόνια. Περίμενε υπομονετικά τη θαυματουργική του ίαση, μαζί με πολλούς άλλους ασθενείς, αφού εκεί «κατέκειτο πλήθος πολὺ των ασθενούντων, τυφλών, χωλών, ξηρών, εκδεχομένων την του ύδατος κίνησιν» (Ιωάν.5,3).
Ένας άγγελος εξ ουρανού κατέβαινε κατά καιρούς και ετάραζε το ύδωρ και όποιος προλάβαινε και κατέβαινε πρώτος στη δεξαμενή γινόταν καλά. Το θαύμα ετούτο μπορεί να εξηγηθεί μόνο ως μεσσιανικό και εσχατολογικό γεγονός. Ο άγγελος, ο οποίος κατέβαινε στην δεξαμενή και μετέβαλε στιγμιαία το νερό θαυματουργό, προεικόνιζε τον «Μεγάλης Βουλής Άγγελο» (Ησ.9,5), τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος θα ερχόταν να προφέρει, όχι περιοδική και στιγμιαία θεραπεία των σωματικών νοσημάτων, αλλά μοναδική, καθολική και μόνιμη σωτηρία σώματος και ψυχής. Ήρθε στον κόσμο να άρει το κακό και να θεραπεύσει τις ολέθριες συνέπειές του, στην όλη ψυχοσωματική μας ύπαρξη. Ο ιερός Χρυσόστομος ερμηνεύοντας το θαύμα του αγγέλου, τονίζει πως: «Άγγελος καταβαίνων εταράττε το ύδωρ και ιαματικήν ενετίθει δύναμιν, ίνα μάθωσιν Ιουδαίοι ότι πολλώ μάλλον ο των αγγέλων δεσπότης πάντα τα νοσήματα της ψυχής ιάσθαι δύναται» (Χρυσόστομος, παρά Π. Τρεμπέλα Υπόμνημα εις το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, Αθήναι 1969, σελ.173). Με τέτοια θαύματα προετοιμάζονταν οι Ιουδαίοι για να υποδεχτούν τη μεσσιανική εποχή, καθ’ ότι «τη παρουσία αυτού αλείται χωλός ως έλαφος, και τρανή έσται γλώσσα μογιλάλων τυφλοί αναβλέψουσι και λεπροί καθαρισθήσονται και νεκροί αναστήσονται και περιπατήσουσιν» (Ιουστ. Απολ. Α΄, 48,1-3). Άλλωστε ο ίδιος ο Κύριος όρισε τα σημεία της Βασιλείας Του: «τυφλοὶ αναβλέπουσι και χωλοὶ περιπατούσι, λεπροὶ καθαρίζονται και κωφοὶ ακούουσι, νεκροὶ εγείρονται και πτωχοὶ ευαγγελίζονται» (Ματθ.11,5).
Ο τραγικός παράλυτος ήταν έρημος, μόνος και εγκαταλειμμένος. Οι οικείοι του τον «ξεφορτώθηκαν» στις υγρές στοές της δεξαμενής, για να μην τους είναι βάρος και εμπόδιο στην ευδαιμονία τους. Αυτή είναι άλλωστε μια διαχρονική τραγική πραγματικότητα στην ανθρώπινη κοινωνία, όπου οι αδύναμοι και ασθενείς αποτελούν βάρος για τους δυνατούς και υγιείς. Ζούσε από τις φιλανθρωπίες και βίωνε τη φρίκη της αναπηρίας και τη μοναξιά της εγκατάλειψης. Όταν ο Άγγελος Κυρίου τάρασσε το ύδωρ, δεν είχε άνθρωπο να το κατεβάσει στα νερά και να θεραπευθεί. Γι’ αυτό, και μη έχοντας άλλη επιλογή, περίμενε υπομονετικά να βρεθεί ο άνθρωπος, που θα τον έριχνε στη δεξαμενή. Πίστευε πως, όσο και αν αργήσει, θα έρθει μια μέρα!
Όμως επιτέλους ήρθε ο Μεγάλος Ιατρός των ψυχών και των σωμάτων για να του δώσει διπλή υγεία, του σώματος και της ψυχής του. Τον πλησίασε και του έκανε μια «ανόητη», για τους ορθολογιστές, ερώτηση: «θέλεις υγιής γενέσθαι;» (Ιωάν.5,6). Τον ρώτησε αν ήθελε να γίνει καλά. Όμως ο Ιησούς δεν εννοούσε την αποδοχή του για αποκατάσταση της υγείας του σώματός του, την οποία ούτως ή άλλως ήθελε ο πονεμένος και ταλαιπωρημένος εκείνος άνθρωπος, αλλά εννοούσε την αποδοχή της ίασης της ψυχής του, η οποία αξίζει ασύγκριτα περισσότερο από την ίαση του σώματος. Αυτό μας βεβαίωσε ρητά ο ίδιος ο Κύριος με το λόγο Του: «Τι γάρ
ωφελήσει άνθρωπον εάν κερδήση τον κόσμον όλον, και ζημιωθή την ψυχήν αυτού; ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού;» (Μαρκ.8,34). Και εκείνος, μη κατανοώντας την ερώτηση Του είπε: «Κύριε, άνθρωπον ουκ έχω, ίνα
όταν ταραχθή τὸ ύδωρ, βάλῃ με εις τὴν κολυμβήθραν· ἐν ω δε έρχομαι εγώ, άλλος προ εμού καταβαίνει» (Ιωάν.5,6). Πίστευε πως η μόνη του ελπίδα ήταν η ρίψη του στην θαυματουργική δεξαμενή, μη γνωρίζοντας πως έχει ενώπιόν του το Θεό, την πηγή της ζωής, την ίδια τη ζωή (Ιωάν.14,6). Θάρρεψε ο δυστυχής, πως ο άνθρωπος αυτός, ο οποίος ενδιαφέρθηκε για την ίαση του σώματός του, ίσως τον βοηθούσε να ριχτεί στην δεξαμενή και να θεραπευτεί.
Αλλά ο συμπαθής και άγνωστος, για εκείνον, συνομιλητής του, χωρίς άλλη κουβέντα, τον πρόσταξε: «έγειρε, άρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει» (Ιωάν.5,9). Εκείνος, γεμάτος θαυμασμό για την παράδοξη προσταγή, σηκώθηκε από το κρεβάτι του πόνου και στάθηκε για πρώτη φορά στα πόδια του. Κατόπιν «ηρε τὸν κράβαττον αυτού καὶ περιεπάτει» (Ιωάν.5,9), πλημυρισμένος από ανείπωτη χαρά και θαυμασμό για την αποκατάσταση της πολύτιμης υγείας του!
Αλλά το θαυμαστό αυτό γεγονός, η ίαση ενός πονεμένου και ταλαιπωρημένου αυτού ανθρώπου, όχι μόνο δεν χαροποίησε τους ομοφύλους του Ιουδαίους, αλλά τους εξόργισε και τους έστρεψε εναντίον του, διότι έτυχε να γίνει η θεραπεία του ημέρα Σάββατο. Σκανδαλίστηκαν διότι τον είδαν να «καταλύει» την αργία του Σαββάτου μεταφέροντας το κρεβάτι του. «σάββατόν εστιν· οὐκ έξεστί σοι άραι τὸν κράβαττον» (Ιωάν.5,10). Ο ιερός ευαγγελιστής αναφέρει αυτή τη λεπτομέρεια για να τονίσει την απελευθέρωση που έφερε ο Χριστός από το γράμμα του νόμου, ο οποίος είχε γίνει τυραννική κατάσταση στην ιουδαϊκή κοινωνία. Στα χρόνια εκείνα είχε διαστραφεί ολότελα η εντολή της αργίας του Σαββάτου, έχοντας προσθέσει οι νομοδιδάσκαλοι μια πληθώρα ερμηνειών γι’ αυτή, η οποία είχε απίστευτες και παράλογες προεκτάσεις. Ως και τα βήματα μετρούσαν κατά την ημέρα του Σαββάτου! Μάλιστα οι Ιουδαίοι, πληροφορούμενοι από τον θεραπευμένο παράλυτο, ο ότι ο «ότι Ιησούς εστιν ο ποιήσας αυτὸν υγιή … εζήτουν αυτὸν αποκτείναι, ότι ταύτα εποίει εν σαββάτῳ» (Ιωάν.5,15-16). Ήθελαν να Τον σκοτώσουν! Δεν είναι άλλωστε τυχαίο πως ο Χριστός επιτέλεσε τα περισσότερα και μεγαλύτερα θαύματά Του το Σάββατο, για να δείξει ότι το Σάββατο έγινε για τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος για το Σάββατο (Μάρκ.2,27). Ότι η ημέρα αυτή θα πρέπει να είναι αφιερωμένη στο Θεό, προσφέροντας υπηρεσίες στους συνανθρώπους, για τη δόξα Του. Ο Θεός δεν ευλογεί την τυπική αποχή από κάποιες ενασχολήσεις, αλλά την προσφορά μας στον άνθρωπο, την εικόνα του Θεού.
Ο πρώην παράλυτος, μετά την θαυματουργική ίασή του, πήγε στο ναό της Ιερουσαλήμ για να δοξολογήσει το Θεό. Ήταν το λιγότερο που μπορούσε να κάνει για την ευλογία που έλαβε. Εκεί τον βρήκε ο Χριστός και του είπε: «ίδε υγιής γέγονας, μηκέτι αμάρτανε» (Ιωάν.5,14). Τον συμβούλεψε να διατηρήσει στο εξής τον εαυτό του καθαρό από αμαρτίες, διότι υπήρχε το ενδεχόμενο να ασθενήσει ξανά.
Είναι ευνόητο πως το μεγάλο αυτό θαύμα του Κυρίου μας διδάσκει τη στενή σχέση, αμαρτίας και ασθένειας. Οι ασθένειες και γενικά η φθορά του σώματος, η οποία οδηγεί εν τέλει στο θάνατο, είναι αποτέλεσμα της αμαρτίας. Η αμαρτία είναι η αιτία και η ασθένεια το αποτέλεσμα. Το βεβαιώνει και ο απόστολος Παύλος «τα οψώνια της αμαρτίας θάνατος» (Ρωμ.6,23). Αλλά και η ίδια η πείρα της ζωής μας βεβαιώνει πως η ικανοποίηση των παθών μας και γενικά η άσωτη και αμαρτωλή ζωή γεννά αρρώστιες και φθείρει το σώμα. Περισσότερο όμως φθείρει την ψυχή, η οποία χρειάζεται και αυτή τη θεραπεία της, που είναι η μετάνοια και η ένωση με το Χριστό.
Η ασθένεια είναι αφύσικη κατάσταση στην ανθρώπινη φύση, είναι αποτέλεσμα της φθοράς και προάγγελος του θανάτου. Η πτώση έφερε την αμαρτία και η αμαρτία
τη φθορά και το θάνατο. Ο άνθρωπος μακριά από το Θεό, την πηγή της ζωής, δεν ζει, αλλά απλά επιβιώνει προσωρινά, μέχρι τον βρει ο θάνατος. Η είσοδος του κακού στον κόσμο προκάλεσε οντολογική αλλοίωση στην ανθρώπινη φύση. Ο Σωτήρας μας
Ιησούς Χριστός ήρθε στον κόσμο να καταργήσει το κακό και να θεραπεύσει την ανθρώπινη φύση. Τα άπειρα θαύματά Του μαρτυρούν ακριβώς αυτή την αλήθεια. Δυστυχώς όμως ο άνθρωπος αρέσκεται στην αμαρτία και για τούτο κατατρώγεται από τη φθορά. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, ο οποίος έχει αναγάγει την αμαρτία σε ύψιστο ζητούμενο, οδηγεί σε φρικώδεις νόσους. Αντίθετα, σε ανθρώπους εγκρατείς και ιδιαίτερα στους ασκητές και τους μοναχούς οι ασθένειες είναι περιορισμένες. Τρανή απόδειξη της συνάφειας αμαρτίας και ασθενείας!
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΙΜΟΘΕΟΣ ΚΑΙ ΜΑΥΡΑ: ΟΙ ΗΡΩΙΚΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού
Οι πρωτοχριστιανικοί διωγμοί είναι η ηρωικότερη ιστορική περίοδος όχι μόνο για την Εκκλησία, αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Οι Χριστιανοί μάρτυρες και ομολογητές υπέδειξαν πρωτοφανή ηρωικό φρόνημα, αψηφώντας τις διώξεις, τις ταλαιπωρίες, τα φρικτά βασανιστήρια και αυτόν τον θάνατο, που τους υπέβαλλε ο πτωτικός κόσμος, στα πρόσωπα των εκπροσώπων της θνήσκουσας ειδωλολατρίας.
Δύο από τις μυριάδες των Μαρτύρων, οι οποίοι έχυσαν το τίμιο αίμα τους για το Χριστό, είναι και το νεαρό συζυγικό ζευγάρι των αγίων Τιμοθέου και Μαύρας. Έζησαν στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα. Κατάγονταν από τα μέρη της Αιγύπτου στην περιοχή της Θηβαΐδος και ζούσαν σε μια μικρή πόλη, που ονομάζονταν «Κωμόπολις των Παναπέων».
Είχαν λάβει χριστιανική ανατροφή και μεγάλωσαν με πνευματικό εφόδιο την ευσέβεια και την ακράδαντη πίστη ότι ο Χριστός είναι ο μόνος αληθινός Θεός, ο Οποίος έγινε άνθρωπος για να σωθεί δι’ Αυτού το ανθρώπινο γένος. Ζώντας ανάμεσα σε φανατικούς ειδωλολάτρες, διαπίστωσαν εύκολα το πυκνό σκοτάδι της πλάνης της λατρείας των ανύπαρκτων, γελοίων και ανήθικων παγανιστικών «θεών». Έβλεπαν με λύπη τις απίστευτες δεισιδαίμονες τελετουργίες των αδίστακτων και σκοταδιστών ειδωλολατρών ιερέων, τις αμέτρητες ζωοθυσίες για τον εξευμενισμό των κακούργων και μισάνθρωπων «θεών». Άκουγαν συχνά για ανθρωποθυσίες, οι οποίες, σύμφωνα με τις σαφείς πληροφορίες του νεοπλατωνικού φιλοσόφου Πορφυρίου και του σοφιστή Λιβάνιου, γινόταν και ως αυτόν τον 4ο μ. Χ. αιώνα! Έβλεπαν επίσης αγύρτες μάντεις και ορφεοτελεστές να περιφέρονται από τόπο σε τόπο και να εκμεταλλεύονται τους αφελείς ειδωλολάτρες. Έβλεπαν επίσης άτυχα νεαρά κορίτσια, αλλά και παντρεμένες γυναίκες να τις μεταβάλουν οι ιερείς – προαγωγοί της Αφροδίτης σε ιερόδουλες, να τις κλείνουν στα αισχρά «Ιερά Πορνεία», υπηρετώντας την απαίσια «θεά» και αποφέροντας για εκείνους τεράστια κέρδη. Αυτή ήταν δυστυχώς η θρησκευτική κατάσταση την εποχή εκείνη!
Δεν έφτανε όμως αυτό, αλλά συνεχίζονταν στις μέρες τους οι τριακοσίων χρόνων απηνείς διωγμοί κατά των Χριστιανών. Μάλιστα βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη ο φοβερότερος από όλους τους προηγούμενους, ο φοβερός διωγμός του Διοκλητιανού (284-305). Τα αδίστακτα και σκοταδιστικά ειδωλολατρικά ιερατεία του Κλαρίου και του Διδυμαίου Απόλλωνος της Μ. Ασίας είχαν πείσει τον δεισιδαίμονα αυτοκράτορα ότι τους είχαν δήθεν διαμηνύσει οι «θεοί» ότι έπαψαν να είναι ευμενείς προς την αυτοκρατορία, λόγω της παρουσίας των Χριστιανών και πως απαιτούσαν την εξαφάνισή τους για να ξαναγίνουν ευμενείς! Ο θρησκομανής αυτοκράτορας πείστηκε και έτσι κηρύχτηκε ο πιο σκληρός διωγμός, με στόχο την εξαφάνιση των Χριστιανών.
Έφτασε η διαταγή και στην Αίγυπτο. Ο φανατικός ειδωλολάτρης έπαρχος Αρριανός ανάλαβε να την εφαρμόσει. Ο Τιμόθεος ήταν αναγνώστης στην εκκλησία, δηλαδή είχε τη διακονία να διαβάζει τα αναγνώσματα κατά την ώρα της λατρείας. Η διαταγή προέβλεπε και το κάψιμο των χριστιανικών βιβλίων. Ο Αρριανός απαίτησε από τον Τιμόθεο να του παραδώσει τα λειτουργικά βιβλία. Ο ευσεβής νέος αρνήθηκε λέγοντας στον σκοταδιστή ειδωλολάτρη έπαρχο: «Τα βιβλία αυτά είναι σαν παιδία δικά μου. Αυτά με στηρίζουν και με αυτά επικαλούμαι την βοήθεια του Θεού. Και όπως κανένας αληθινός πατέρας δεν παραδίδει θεληματικά τα τέκνα του στον θάνατο, έτσι και εγώ δεν προσφέρω για κάψιμο τα ιερά βιβλία της Εκκλησίας».
Η θαρραλέα και ομολογιακή στάση του Τιμόθεου εξόργισε τον Αρριανό, ο οποίος έδωσε διαταγή να συλληφθεί και να αρχίσουν τα βασανιστήρια. Πυράκτωσαν σίδερα και τα έχωσαν στα αυτιά του, με αποτέλεσμα να πεταχτούν οι κόρες των
οφθαλμών του. Κατόπιν τον έδεσαν στον τροχό, σε ένα φριχτό όργανο βασανισμού της εποχής εκείνης. Κατά τρόπο θαυματουργικό διαλύθηκε ο τροχός και ελευθερώθηκε ο Τιμόθεος. Όμως οι βασανιστές του τον έριξαν στη σκοτεινή φυλακή για να βρουν άλλους τρόπους βασανισμού.
Η Μαύρα ήταν σύζυγος του Τιμόθεου, είχαν παντρευτεί είκοσι μέρες πριν. Οι βασανιστές του σκέφτηκαν να χρησιμοποιήσουν τη νιόπαντρη σύζυγό του για να τον μεταπείσει να αρνηθεί το Χριστό και να ασπασθεί την ειδωλολατρία. Η Μαύρα καμώθηκε πως δέχτηκε και έτσι την οδήγησαν στη φυλακή να μιλήσει στον Τιμόθεο. Όταν έφτασε κοντά του τον αγκάλιασε και του ανακοίνωσε και τη δική της απόφαση να μαρτυρήσει για το Χριστό. Την ομολογία της αυτή την έκανε και δημόσια, ώστε συνελήφθη και υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια.
Οι δύο Μάρτυρες παρέμειναν εδραίοι στην πίστη τους, παρ’ όλους τους αβάσταχτους πόνους και τους εξευτελισμούς τους. Η χάρις τους Θεού τους προστάτευε και τους ενδυνάμωνε. Μάλιστα θεράπευε θαυματουργικά τις πληγές τους και σταματούσε τις αιμορραγίες! Βλέποντας οι απάνθρωποι δήμιοι παγανιστές ότι ήταν αδύνατον να λυγήσουν με τα μαρτύρια, αποφάσισαν να τους σταυρώσουν, για να πεθάνουν με τον ίδιο τρόπο που πέθανε ο αρχηγός της πίστης τους, όπως ούρλιαζαν από το θυμό τους. Τους γύμνωσαν και τους ανέβασαν στο σταυρό. Εκεί βρήκε την αφορμή ο διάβολος να τους πειράξει. Τους υπέβαλε σε σκέψεις, όπως αν αρνηθούν, έστω εικονικά την πίστη τους θα έσωζαν τη ζωή τους και θα απολάμβαναν αξιώματα. Αλλά ο Τιμόθεος και η Μαύρα κατάλαβαν την παγίδα του διαβόλου και άρχισαν να προσεύχονται με όλη τη δύναμη της ψυχής τους και να στηρίζουν ο ένας τον άλλον μέσα στις φρικτές οδύνες τους. Μια ανεξήγητη ιλαρότητα ζωγραφίστηκε στα πρόσωπά τους και ένα ουράνιο φως τύλιξε τα γυμνά τίμια σώματά τους. ένοιωθαν απέραντη αγαλλίαση και τιμή, που αξιώθηκαν να πεθάνουν με τον τρόπο που πέθανε ο Λυτρωτής τους Χριστός! Έτσι παρέδωσαν τις αγιασμένες ψυχές τους στον Κύριο και αναχώρησαν για τον παράδεισο να χαίρονται στους ατελεύτητους αιώνες την παρουσία και τις αστείρευτες ευλογίες του Θεού! Η μνήμη τους εορτάζεται στις 3 Μαΐου.
Αυτοί ήταν οι άγιοι καλλίνικοι Μάρτυρες Τιμόθεος και Μαύρα, οι οποίοι με την πίστη τους στο Χριστό νίκησαν τις αντίθεες δυνάμεις του κόσμου. Το τίμιο αίμα τους κύλισε στον ποταμό των αιμάτων των έντεκα εκατομμυρίων Μαρτύρων, αποπλένοντας και καθαρίζοντας την ανθρωπότητα από την ηθική μπόχα του προχριστιανικού κόσμου.
ΦΩΤΕΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ τηλ 2103254321
Αφήστε μια απάντηση