ΦΩΤΕΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ 58-Ἀντιμετώπιση ὑπέρτασης: ὅσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα

Παῦλος Κ. Τούτουζας
Καθηγητὴς – Διευθυντὴς
τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἱδρύματος Καρδιολογίας (ΕΛ.Ι.ΚΑΡ.)

Εἶσαι διαβητικός, πάσχεις ἀπὸ διαβήτη τύπου 2, δηλαδὴ ἀπέκτησες τὴν πάθηση σὲ κάποια ἡλικία, ὥριμος. Ὁ διαβήτης τύπου 1 εἶναι ὁ παιδικὸς καὶ συνήθως ἔχει ἰδιαίτερη ἀντιμετώπιση. Ἐσύ, πενηντάρης, μὲ τὸ διαβήτη τύπου 2, ἔχεις προβλήματα ἔναντι τῶν ἄλλων ποὺ ἔχουν σάκχαρο φυσιολογικὸ στὸ αἷμα. Μάλιστα ἡ Ἰατρικὴ σὲ κατατάσσει μαζὶ μὲ ἐκείνους ποὺ ἔχουν περάσει ἔμφραγμα, σὲ ἀντιμετωπίζει σὰν νὰ ἔχεις περάσει ἔμφραγμα μυοκαρδίου. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ δὲν παίρνεις μόνο φάρμακα ἀντιδιαβητικά, ἄς ποῦμε μετφορμίνη καὶ σουλφονυλουρία. Σὲ αὐτὰ τὰ φάρμακα τοῦ διαβήτη πρέπει νὰ προσθέσεις στατίνη, ποὺ εἶναι φάρμακο κατὰ τῆς χοληστερίνης καὶ θὰ τὸ πάρεις σὲ τέτοια δόση, στὴν ἀνάγκη σὲ συνδυασμὸ μὲ κάτι ἄλλο π.χ. νιασίνη ἢ ἐζετιμίβη, ὥστε ἡ LDL χοληστερίνη, ἡ «κακή», νὰ εἶναι σταθερὰ κάτω ἀπὸ 100, εἰ δυνατὸν 70-80mg%. Ἐπιπλέον καλὸ εἶναι νὰ παίρνεις καὶ ἕνα χάπι α-ΜΕΑ γιὰ τὴν καρδιὰ καὶ τὶς ἀρτηρίες. Ὁπωσδήποτε, βέβαια, θὰ παίρνεις καὶ τὴν ἀσπιρίνη ποὺ εἶναι ἀντιθρομβωτικὴ καὶ μόνο ὅταν ἔχεις κάποια εὐαισθησία στὸ φάρμακο αὐτὸ τὴν ἀντικαθιστᾶς μὲ κλοπιδογρέλη, ἐπίσης ἀντιθρομβωτικό.
Ὡς πρὸς τὴν πίεση, ἐκείνη παρακολουθεῖ τὰ χρόνια μετὰ τὴν ἡλικία τῶν 50 καὶ τὰ ποσοστὰ τῆς ὑπέρτασης αὐξάνονται ὅσο αὐξάνεται ἡ ἡλικία. Στὰ ἑβδομῆντα-ὀγδόντα ἀκοῦς ὅτι τρεῖς στοὺς τέσσερις διαβητικοὺς ἔχουν καὶ ὑπέρταση. Ὁ συνδυασμὸς διαβήτη καὶ ὑπέρτασης εἶναι πολὺ κακός, γιατί παραμονεύουν ἐπεισόδια κάμψης τῆς καρδιᾶς, ἔμφραγμα καὶ ἐγκεφαλικό. Οἱ ταγοὶ Εὐρώπης καὶ Ἀμερικῆς, μέχρι πρότινος, μᾶς συνιστοῦσαν νὰ θεραπεύουμε τὴν πίεση μὲ φάρμακα ὅταν ἡ μεγάλη-συστολικὴ πλησίαζε πρὸς τὸ ἀνώτερο ὅριο 140mmHg, δηλαδὴ νὰ δίνουμε φάρμακα ἀντιυπερτασικὰ ἀκόμα καὶ ἂν αὐτὴ ἦταν ἐλάχιστα χιλιοστὰ πάνω ἀπὸ τὸ 130. Μὲ ἄλλα λόγια πιστευόταν ὅτι ὅσο πιὸ χαμηλὴ εἶναι ἡ πίεση τόσο καλύτερα. Ὡστόσο αὐτὸ δὲν εἶχε ἀποδειχθεῖ καὶ τὸν τελευταῖο καιρὸ οἱ ἐρευνητὲς τῆς μελέτης ACCORD ἐξέτασαν 4.733 πάσχοντες ἀπὸ διαβήτη τύπου 2 καὶ τοὺς χώρισαν σὲ δύο ὁμάδες. Στὴ μία ὁμάδα, στόχος ἦταν μὲ ἀντιυπερτασικὸ φάρμακο ἡ πίεση νὰ πέσει πολύ, κάτω ἀπὸ 120 καὶ στὴν ἄλλη ὁμάδα ὁ στόχος ἦταν ἡ συστολικὴ πίεση νὰ πέσει λιγότερο, κάτω των 140mmHg. Ὅλοι οἱ μετέχοντες ὑπερτασικοὶ- διαβητικοὶ παρακολουθοῦντο σὲ 77 νοσοκομεῖα διαφόρων πόλεων τῶν ΗΠΑ καὶ τοῦ Καναδᾶ καὶ σημειωνόταν μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου ἂν συνέβαινε κάποιο ἐπεισόδιο ἐμφράγματος, ἐγκεφαλικοῦ ἢ θάνατος ἀπὸ καρδιαγγειακὴ αἰτία. Κατὰ μέσον ὄρο ἡ ὅλη μελέτη διήρκησε 4,7 ἔτη. Μετὰ τὸ πρῶτο ἔτος παρετηρήθη ὅτι στὴν πρώτη ὁμάδα τῆς ἐντατικῆς θεραπείας, ἡ συστολικὴ πίεση κατὰ μέσον ὄρο ἦταν 119 ἐνῶ στὴ δεύτερη ὁμάδα τῆς συνηθισμένης θεραπείας ὁ μέσος ὅρος τῆς συστολικῆς πίεσης ἦταν 133mmHg. Ἀπὸ τὴν ὅλη παρακολούθηση διαπιστώθηκε τὸ πρόβλημα, ὅτι αὐτοὶ οἱ διαβητικοὶ- ὑπερτασικοὶ κινδυνεύουν περισσότερο ἔναντί των ἄλλων ποὺ ἔχουν φυσιολογικὴ πίεση καὶ σάκχαρο στὸ αἷμα. Ἐὰν ὁ φυσιολογικὸς ἔχει κίνδυνο 1 νὰ πάθει ἔμφραγμα ἢ ἐγκεφαλικό, ἐδῶ βρέθηκε 1,87 στὴν πρώτη ὁμάδα καὶ 2,09 στὴ δεύτερη, δηλαδὴ τὸ ἔμφραγμα καὶ ἐγκεφαλικὸ ἤσαν λιγότερα στὴν πρώτη της ἐντατικῆς θεραπείας μὲ πίεση κάτω ἀπὸ 120. Ὅμως ὑπῆρχε ἄλλη κατεύθυνση ὡς πρὸς τὸν ἀποχαιρετισμὸ τοῦ ἥλιου. Τὸ ποσοστὸ τοῦ ἐτησίου θανάτου στὴν πρώτη ὁμάδα τώρα εἶναι 1,28 καὶ στὴ δεύτερη μικρότερο, 1,19. Οἱ παραπάνω διαφορὲς δὲν ἔχουν ἀξία στατιστική, ἐπειδὴ εἶναι μικρές. Ὅμως ἐὰν τὶς πάρουμε στὰ σοβαρὰ καὶ θέλουμε νὰ ἐπιμένουμε στοὺς ἀριθμούς, τότε ἡ ἐντατικὴ θεραπεία μπορεῖ μὲν νὰ ἔχει λιγότερα ἐμφράγματα καὶ ἐγκεφαλικὰ ὅταν κατεβαίνει ἡ πίεση κάτω ἀπὸ 120 ἀλλὰ τότε, σὲ χαμηλὲς πιέσεις, ὁ κίνδυνος νὰ γίνει ὁ πάσχων ἀγγελούδι εἶναι μεγαλύτερος.

Ἔτσι παύει νὰ ἰσχύει τὸ «ὅσο χαμηλότερη ἡ πίεση τόσο καλύτερα» καὶ ἡ Ἰατρικὴ ἐπανέρχεται στὴν παλαιὰ σύσταση τοῦ 140mmHg ὡς ἀνώτερου ὁρίου τῆς φυσιολογικῆς πίεσης.
Ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν ὑπερτασικῶν οἱ μεγαλύτεροι π.χ. τῶν ὀγδόντα-ἐνενήντα ἐτῶν, πιθανόν, λόγω ἀρτηριοσκλήρυνσης, ἔχουν ἀνάγκη φυσιολογικῆς πίεσης λίγο τσιμπημένης, πρὸς τὸ 130-140mmHg , ὥστε νὰ γίνεται καλύτερα ἡ αἱμάτωση τοῦ ἐγκεφάλου καὶ γενικά του σώματος . Ὑπάρχουν, βέβαια, ὁρισμένοι ποὺ ζοῦν θαυμάσια μέχρι τὰ 100 μὲ πίεση 120 ἢ καὶ 110 τὴ μεγάλη-συστολικὴ χωρὶς ἐνόχλημα, οὔτε κόπωση στὸ βάδισμα, οὔτε ζάλη ἢ λιποθυμία. Ὅμως, ὑπὸ τὴν ἐπίδραση τῆς θεραπείας τῆς ὑπέρτασης, εἶναι ἀρκετοὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κουράζονται μὲ τόσο χαμηλὴ πίεση, συχνά το βάδισμά τους εἶναι ἀσταθές. Ἐκεῖνοι θὰ πρέπει νὰ προσέχουν, ἰδίως τώρα τὸ καλοκαίρι μὲ τὴ ζέστη καὶ νὰ ἐλαττώνουν κάπως τὰ φάρμακα γιὰ νὰ πορεύονται ὁμαλὰ μὲ μεγαλύτερη πίεση, ποὺ μπορεῖ νὰ φθάνει ἢ καὶ νὰ ὑπερβαίνει λίγο το 140, νὰ πάει καὶ 150. Ὅμως καὶ νεότεροι ὑπερτασικοί, 60 καὶ 70 ἐτῶν, ἐὰν εἶναι καὶ διαβητικοὶ ἢ ἔχουν περάσει κάποιο ἔμφραγμα ἢ ἐγκεφαλικό, ἔχουν καὶ αὔξηση τῆς «κακῆς»LDL χοληστερίνης, τότε μπορεῖ νὰ ἔχουν τὸ ἴδιο πρόβλημα μὲ τοὺς ἡλικιωμένους ὑπερτασικούς. Αἰσθάνονται καλὰ ὅταν κρατοῦν τὴν πίεση κοντὰ στὸ 140mmHg. Ἔτσι, τὸ μέχρι τώρα «ὅσο χαμηλότερα τόσο καλύτερα» θὰ πρέπει νὰ ἀντικατασταθεῖ μὲ τὸ «ὅσο νωρίτερα ἀρχίζει ἡ θεραπεία τῆς ὑπέρτασης τόσο καλύτερα». Τότε προλαμβάνονται ἔμφραγμα καὶ ἐγκεφαλικό, αὐξάνονται οἱ μέρες τῆς ζωῆς.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *